GLOKOM (GÖZ TANSİYONU)
Glokom Nedir ?
Göz tansiyonu ya da halk arasında ‘’karasu’’ adıyla da bilinen glokom, dünyadaki körlük nedenlerinin %20’sini oluşturmaktadır.
Glokom Sebebi Nedir ?
İnsan gözünde sürekli bir sıvı üretimi ve dış atımı vardır. Glokom, göz içi sıvısını dışarı boşaltan kanallarda yapısal olarak tıkanıklık oluşması nedeniyle, sıvının yeterli oranda boşalmaması ve buna bağlı olarak göz içi basıncının artması ile oluşur.
Yükselen basınç görme sinirine zarar verir. Bazı hastalarda ise göz içi basıncı normal olduğu halde görme sinirindeki kan akımı bozuk olduğundan, göz siniri hücreleri ölümüne bağlı kalıcı görme bozuklukları oluşabilir.
Glokomun Belirtileri Nelerdir ?
Glokom, genellikle yıllar içerisinde yavaşça ilerlediğinden herhangi bir belirti vermez. İleri dönemlerde sinir hasarı ortaya çıkmaya başladığında hasta tarafından fark edilmektedir.
Yine de aşağıdaki yakınmalar olduğunda en azından bir kez göz hekimine başvurulmalıdır. Bu yakınmalar;
-Geceleri ışıkların etrafında ışıklı halkalar görülmesi,
-Zaman zaman bulanık görme,
-Sabahları daha belirgin baş ağrıları,
-Televizyon izlerken göz etrafında ağrı.
Genellikle normal göz muayenesi sırasında göz içi basıncının yüksek saptanmasıyla ilk tanısı konan hastalığın, göz hastalıkları uzmanınca düzenli aralıklarla izlenmesi gerekmektedir.
Glokom Riskini Artıran Faktörler Belerdir ?
-Ailede glokom hikayesi,
-40 yaş civarında olmak,
-Diabet (şeker hastalığı),
-Yüksek hipermetrop ve myop,
-Uzun süreli kortizon ve sigara kullanmak,
-Yüksek ve düşük kan basıncı (vücut tansiyonu),
-Göz yaralanmaları.
Bu özelliklere sahip kişilerde glokom olma riski normalden daha fazla olduğundan, erken tanı için düzenli göz muayenesi gerekmektedir.
Glokom Nasıl Teşhis Edilir ?
Göz içi basıncının ölçülmesi
Göz tansiyonu ölçülmesinde üst sınırın genel olarak 20mm Hg temel alınsa da herkes için geçerli değildir. Göz içi basınçları aynı iki kişinin görme sinirlerinin direnci farklılık gösterebilir. Dolayısıyla glokom hastalarında, basınç yükselmesinin şart olmadığı bazı olgularda basınç yükselmeksizin görme sinirinin direncinin düşmesiyle de hasar oluşabileceği görülmüştür. ‘’Normal basınçlı glokom’’ denen bu durum, daha çok dolaşım bozukluğu olan koroner kalp ve migren hastalığı olan hastalarda görülmektedir.
Optik Sinir Hasarlarının Değerlendirilmesi
Glokom teşhisinde en önemli nokta göz tansiyonun kaç olduğundan çok, görme sinirindeki hasarın belirlenmesidir. Erken dönemde saptayabilmek için GÖRME ALANI, OCT, HRT II gibi ileri teknik yöntemler kullanılmaktadır.
Bazı hastalarda ortalama değerlerin çok üzerinde göz içi basıncı saptansa da, görme sinirleri normal olduğunda görme alanı testinde hasar saptanmaz.
‘’Okuler Hipertansiyon’’ dediğimiz bu hastalarda, gerekli olmadığı sürece tadaviye başlanmaz ancak sık izlenmelidir.
Glokom Tedavi Edilebir mi ?
Glokom, tanı konduktan sonra tamamen iyileşip yok edilemez. Ancak uygun tedavi ile mevcut görme korunabilir.
Glokom Nasıl Tedavi Edilebilir ?
İlaç Tedavisi
Değişik mekanizmalarla göz içi basıncını düşüren damlalar kullanılmaktadır. Hastanın yanıtına göre göz içi basıncını dengelemek ve görme alanını korumak amacıyla tekli – ikili ya da üçlü ilaç uygulamaları yapılmaktadır.
Cerrahi Tedavi
Ameliyatta göz dışına çıkmaya zorlanarak göz içi basıncı arttıran sıvının çıkışını kolaylaştırmak için gözün beyaz tabakasında, üst kapak altında görülmeyecek şekilde bir çeşit drenaj kanalı oluşturulmaktadır.
Ameliyat olan hastaların damla tedavileri çoğunlukla kesilmesine rağmen, bazı olgularda devam edilmesi gerekmektedir.
Lazer Tedavisi
İlaç tedavisiyle yeterli yanıt alınamayan ameliyatı kabul etmeyen hastalar için uygulanır.
Lazer tedavisi çok yüksek olmayan göz içi basınçlarını normale indirebilmekle birlikte etki süresi 2-3 yıl kadardır.
Sonuç olarak glokom teşhisinde temel nokta, göz tansiyonunun ne kadar olduğu değil, görme sinirinin basınca ne kadar dayanabileceğidir. Bu nedenle erken tanıda, belirli aralıklarla dikkatli göz muayenesinin ve görme sinirinin özel testlerde incelenmesi çok önemlidir.
Unutmayın ki sinsi bir hastalık olan glokomun oluşmasını önlemek imkansızdır. Ancak düzenli göz muayeneleri ile teşhis ve tedavisi mümkündür.
Op. Dr. Tümay KOCAOĞLU – Göz hastalıkları Uzmanı
Op. Dr. Hakan KOCAOĞLU – Göz Hastalıkları Uzmanı